Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗΣ Βιβλιοθήκη Η πόλη μας Βιβλιοκατάλογος  Το πανεπιστήμιο Άρθρα / Εργασίες Links Επικοινωνία English Version Last Updated : 30/Mar/99

Η Πόλη μας                1. Ιστορική Αναδρομή 2. Η Αλεξανδρούπολη σήμερα 3. Χρήσιμες πληροφορίες 4.Χάρτης της πόλης

1. Ιστορική Αναδρομή
Α. ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΗ ΕΠΟΧΗ

Στο νοτιοανατολικό άκρο της Δυτ. Θράκης παρουσιάζεται κατοίκηση ήδη από τα νεολιθικά χρόνια (4500 - 3000
π.Χ.). Την εποχή αυτή συμβαίνουν μια σειρά από σημαντικές αλλαγές, που αποτελούν την βάση του σύγχρονου
πολιτισμού.
Ο άνθρωπος από τροφοσυλλέκτης γίνεται ο ίδιος παραγωγός της τροφής του καλλιεργώντας τη γη και
εξημερώνοντας τα ζώα, σταματάει να περιπλανάται και διαμένει πλέον σε μόνιμες εγκαταστάσεις, ελέγχει και
προγραμματίζει τις οικονομικές του δραστηριότητες και αρχίζει να οργανώνει τους θεσμούς της κοινωνίας.
Αρκετές θέσεις γύρω από την Αλεξανδρούπολη (Μάκρη, Πόταμος, Δορίσκος, Μικρό Βουνί Σαμοθράκης) δίνουν
ενδιαφέροντα στοιχεία για τον καθημερινό τρόπο ζωής εκείνης της περιόδου.

Β. ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΧΑΛΚΟΥ

Η εποχή του Χαλκού (3000 - 1050 π.Χ.) αντιπροσωπεύεται περιορισμένα, όχι μόνο στην περιφέρεια της
Αλεξανδρούπολης αλλά γενικότερα στην Αιγαιακή Θράκη. Πρόκειται για την εποχή που ακμάζουν οι
προϊστορικοί πολιτισμοί του Αιγαίου (Μυκηναϊκός, Μινωικός, Κυκλαδίτικος) και φαίνεται πως ορισμένες
παραλίες και νησιωτικές θέσεις, όπως η Μάκρη, οι Καρυώτες Σαμοθράκης και ιδιαίτερα το Μικρό Βουνί
Σαμοθράκης στη ΝΔ πλευρά του νησιού, συμμετέχουν ενεργά στο νέο πολιτισμικό πλαίσιο που διαμορφώνεται.

Γ. ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΣΙΔΗΡΟΥ

Στην ύστατη φάση της Εποχής του Σιδήρου (1050 - 650 π.Χ.) εμφανίζονται τα διάφορα θρακικά φύλα και
εγκαθίστανται σε ορεινά και σπανιότερα σε πεδινά σημεία. Η ζώνη της Αλεξανδρούπολης, όπως και όλη η
έκταση από το Δέλτα του Έβρου μέχρι τη Βιστωνίδα λίμνη και με προς Βορρά όριο τους πρόποδες του ορεινού
όγκου της Ροδόπης, κατοικείται από τους Κίκονες . Οι Κίκονες είναι ο περίφημος θρακικός λαός, με τον οποίο ο
Οδυσσέας και οι σύντροφοί του στην επιστροφή από την Τροία:

Στους Κίκονες ο άνεμος με ξόριασε απ΄ την Τροία
στην Ίσμαρο όπου κούρσεψα και κάστρο και
κατοίκους....
Τότε έτρεξαν οι Κίκονες Κικόνους να φωνάξουν,
που ΄χαν γειτόνους, πιο πολλούς και σαν πιο
αντρειωμένους....
Κι ήρθανε τόσοι την αυγή, όσοι άνθια κι όσα φύλλα
ανθοβολούνε την άνοιξη....
Κι όταν ο ήλιος έγερνε, την ώρα που ξεζεύουν
τα βόδια, τότε οι Κίκονες τους Αχαιούς τσακίσαν.....
Οδύσσεια ι, μτφ Ζ. Σιδέρη

Από τον 7ο π.Χ. αι. ο κυριότερος πολιτικός και οικονομικός παράγοντας του χώρου είναι η πόλη-κράτος της
Σαμοθράκης. ’ποικοι από την Σαμοθράκη (θέση Παλιάπολη) ιδρύουν τη Σαμοθρακική Περαία, μικρές δηλαδή
πόλεις στην αντιπέρα ακτή από τις εκβολές του Έβρου έως το βουνό Ίσμαρος, για να ενισχύσουν τις εμπορικές
επαφές με τη θρακική ενδοχώρα. Σύμφωνα με τις αρχαίες μαρτυρίες, που καλύπτουν το διάστημα 5ος - 4ος αι.,
παραδίδονται έξι πόλεις και ένα τοπωνύμιο. Ο Ηρόδοτος αναφέρει τις: Μεσημβρία, Ζώνη, Σάλη και το
ακρωτήριο Σέρρειον. Μεταγενέστερες πηγές συμπληρώνουν τις: Δρυς, Τέμπυρα και Χαράκωμα. Στο τέλος του
5ου π.Χ. αι. ορισμένες από αυτές πλήρωναν σοβαρό φόρο στην Αθηναϊκή Συμμαχία(Ζώνη, Δρυς, Σάλη).Με βάση
φιλολογικά και επιγραφικά δεδομένα τον 2ο π.Χ. αι. ένα τμήμα της Περαίας εισέρχεται στη δικαιοδοσία της
Μαρώνειας. Στη Ρωμαϊκή περίοδο περιορίζεται προς τα ανατολικά, από την Αλεξανδρούπολη μέχρι την
Τραϊανούπολη, όπως δηλώνουν δύο οροθετικές επιγραφές του 1ου μ.Χ. αι., και ανακηρύσσεται «ιερή χώρα»,
δηλαδή προστατευμένη επικράτεια αφιερωμένη στους Μεγάλους Θεούς της Σαμοθράκης.
Η πόλη Σάλη ταυτίζεται με την σημερινή Αλεξανδρούπολη. Το παραπάνω συμπέρασμα προκύπτει από τα
ρωμαϊκά itineraria (οδοιπορικά) του 4ου αι., που τη σημειώνουν περίπου έντεκα (11) χλμ. δυτικά της
Τραϊανούπολης (Λουτρός).
Στην Αλεξανδρούπολη βρέθηκαν διάφορα τυχαία ευρήματα (μελαμβαφής κεραμική, δύο κιβωτιόσχημοι
ελληνιστικοί τάφοι στη Μητρόπολη, οροθετική επιγραφή του 1ου μ.Χ. αι. στο Φάρο, κεραμοσκεπείς και
κιβωτιόσχημοι τάφοι από τον 4ο μ.Χ. αι., ακέφαλο μαρμάρινο άγαλμα εφήβου και τμήμα μαρμάρινου πεσσού με
κυμάτιο και ανάγλυφη κεφαλή) που επιβεβαιώνουν την ταύτιση και μας πληροφορούν ότι η αρχαία πόλη ίσως
αναπτύσσονταν πολεοδομικά στο χώρο μεταξύ των βόρειων συνοικιών, του λιμανιού και του υψώματος που
βρίσκεται σήμερα η Μητρόπολη. Ακόμη είναι γνωστό ότι στα 425 - 421 π.Χ. κατέβαλε 3.000 δρχ. φόρο στην
Αθηναϊκή Συμμαχία και το 188 π.Χ., σύμφωνα με τον Τίτο Λίβιο, ήταν κώμη των Μαρωνιτών.

Ε. ΡΩΜΑΪΚΟΙ & ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΙ ΧΡΟΝΟΙ

Στα ρωμαϊκά χρόνια κυριαρχεί μια νέα πόλη στην έκταση της Σαμοθρακικής Περαίας, η Τραϊανούπολη και
οργανώνονται μεγάλα οδικά δίκτυα, όπως η Εγνατία οδός.
Στη βυζαντινή εποχή η περιοχή παίζει πρωτεύοντα ρόλο, καθώς αποτελεί την άμεση γειτονιά της
Κωνσταντινούπολης, και στα όρια της ακμάζουν σημαντικές πόλεις ή οικισμοί (Τραϊανούπολη, Βήρα, Μάκρη)
και μοναστικά συγκροτήματα (Παναγία η Κοσμοσώτηρα στις Φέρρες, σπηλαιώδης ναός Αγίων Θεοδώρων), που
προστατεύονται από ισχυρές στρατιωτικές εγκαταστάσεις (κάστρα Πόταμου και ’βαντα)

ΣΤ. ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΧΡΟΝΟΙ

Αυτό το κομμάτι της θρακικής γης, η θέση της Αλεξανδρούπολης, αφού έγινε μονοπάτι διάφορων κατακτητών
και θέατρο συγκρούσεων από τη αρχαιότητα μέχρι τη Τουρκοκρατία, ερημώθηκε και καλύφτηκε από
αγριόδεντρα και βελανιδιές.
Αυτή ακριβώς τη θέση επιλέγουν οι συμπολίτες του Αντώνη και της Δόμνας Βιζβύζη, οι απλοί ψαράδες της
Αίνου, αλλά και της Μαρώνειας και της Μάκρης. Το Δεδέ-Αγάτς.
Σε ελεύθερη μετάφραση σημαίνει παλιό δέντρο ή δέντρο του καλόγερου. Γι’ αυτή την ονομασία υπάρχουν δύο
εκδοχές : Α)ότι προέρχεται από την αιωνόβια βελανιδιά που βρισκόταν πάνω από τον τάφο του τούρκου ερημίτη
καλόγερου Ντεντέ και β) ότι οφείλεται στις πολλές βελανιδιές που σκίαζαν την παραλία (ντεντέ -αγαλτσάρ)
Το 1871 φθάνει στο μικρό ψαροχώρι ο σιδηρόδρομος. Οι ξένοι επενδυτές συμφωνούν να δώσουν ώθηση στο
μικρό Δεδέ-Αγάτς. Μια μικρή Βαβέλ καταλήγει να γίνει η καινούργια πόλη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας,
εκεί συνωθούνται Έλληνες, Αρμένιοι, Τούρκοι, Εβραίοι, Βούλγαροι, Φραγκολεβαντίνοι. Μέχρι το 1912 στην
πόλη υπάρχουν οχτώ προξενεία!
Στο Ρωσοτουρκικό πόλεμο και με την Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου η πόλη κατοχυρώνεται στη Ρωσία. Ρώσοι
αρχιτέκτονες αναλαμβάνουν την ρυμοτομία της πόλης και αυτό τουλάχιστον τους το χρωστάει. Επί δύο χρόνια
χαράζουν δρόμους κάθετους προς την παραλία και φτιάχνουν μια πόλη υπόδειγμα ρυμοτομίας. Αποκορύφωμα
και επισφράγιση του έργου τους είναι, ο δεύτερος σε ύψος Φάρος στον κόσμο, που θα είναι πλέον σημείο
αναφοράς. Το 1885 η πόλη προσαρτάται στη βουλγαρική ηγεμονία και το 1897 φθάνει το Οριάν Εξπρές που
ενώνει τη Θεσσαλονίκη με την Κωνσταντινούπολη. Την ίδια χρονιά ΝΔ του Φάρου ανακαλύπτεται μια πλάκα με
την επιγραφή: «ΟΡΟΣ ΧΩΡΑΣ ΙΕΡΑΣ ΘΕΩΝ ΤΩΝ ΕΝ ΣΑΜΟΘΡΑΚΗ» (όριο της ιερής γης των θεών της
Σαμοθράκης) που επιβεβαιώνουν για άλλη μία φορά ότι η Σάλη βρισκόταν στη θέση της σημερινής
Αλεξανδρούπολης. Το 1905 διορίζεται Υποπρόξενος της Ελλάδος ο Ίωνας Δραγούμης, το σπίτι που έμενε ήταν
εκεί που βρίσκεται σήμερα η Τράπεζα της Ελλάδος. Το 1912 ξεσπά ο Πρώτος Βαλκανικός πόλεμος και τον
Αύγουστο του 1913 με την Συνθήκη του Βουκουρεστίου η περιοχή παραχωρείται στους Βουλγάρους. Το 1919 με
τη Συνθήκη του Νεϊγύ και το τέλος του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου η Θράκη ενώνεται με τη μητέρα Ελλάδα και το
Δεδέ-Αγάτς περνά σε συμμαχική προσωρινή διοίκηση.
14η Μαΐου 1920. Η απελευθέρωση. Μια νηοπομπή είκοσι εμπορικών πλοίων, με επικεφαλής τον στρατηγό Κ.
Μαζαράκη-Αινειάν, αποβιβάζει την Μεραρχία Ξάνθης στο λιμάνι του Δεδέ-Αγάτς, γίνεται υποστολή της
γαλλικής σημαίας και έπαρση της ελληνικής. Ο αστυνομικός διοικητής της πόλης Κ. Δανιήλ θα παραδώσει την
πόλη. Η πόλη θα αποχτήσει για πρώτη φορά ελληνικό όνομα, Νεάπολη.
Δε θα προλάβει όμως να καθιερωθεί και σε λίγο καινούργια βαφτίσια, αυτή τη φορά θα την ονομάσουν
Αλεξανδρούπολη, προς τιμή του βασιλιά της Ελλάδος Αλέξανδρου που την επισκέφτηκε αμέσως μετά την
απελευθέρωσή της μαζί με τον Ελευθέριο Βενιζέλο (το νεοκλασικό κτίσμα που υπάρχει ακόμη στην οδό της
14ης Μαΐου αρ. 63 θα φιλοξενήσει τον τότε Πρωθυπουργό).
Με την Μικρασιατική Καταστροφή η Αλεξανδρούπολη αναλαμβάνει το βάρος της στέγασης πολλών
προσφύγων (γνωστή είναι η συνοικία των «Τσιμεντένιων» ή Βενιζέλικα κοντά στην Αγία Κυριακή). Ο
στρατηγός Πλαστήρας οργανώνει εδώ τη στρατιά της Θράκης.
Το 1923 με τη Συνθήκη της Λοζάννης παραχωρείται οριστικά στην Ελλάδα η Δυτ. Θράκη. Τα χρόνια του
μεσοπολέμου υπάρχει τεράστια ανάπτυξη στην περιοχή αλλά η βουλγαρική κατοχή, κατά τη διάρκεια του Β΄
Παγκοσμίου Πολέμου, θα καταστρέψει ότι ωραίο είχε δημιουργηθεί μέχρι τότε.
  

Σήμερα η Αλεξανδρούπολη είναι μια παραλιακή πόλη με μοντέρνα κτίρια ,που αποτελεί καλοκαιρινό θέρετρο
της περιοχής. Μια πόλη που θα μαγέψει τον κάθε επισκέπτη με τη ομορφιά της, με τους παραδοσιακά
ανοιχτόκαρδους και φιλικούς κατοίκους της, με την υποδειγματική ρυμοτομία, τις πανέμορφες πεντακάθαρες
παραλίες της, τα οργανωμένα Camping και τις γραφικές ψαροταβέρνες με το πάντα φρέσκο ψάρι. Αλλά και ο
επιχειρηματίας ή ο έξυπνος επενδυτής μπορεί να βρει εδώ αυτό που θέλει, αφού η πόλη παρουσιάζει μια έντονη
δραστηριότητα στον εμπορικό, βιοτεχνικό, αγροτικό και πολιτιστικό τομέα αφού η γεωγραφική της θέση
αποτελεί κόμβο του διεθνούς εμπορίου και η παραπέρα ανάπτυξή της τελεί αν αναμονή λόγω της δημιουργίας
του πετρελαιαγωγού Μπουργάς (Βουλγαρία) - Αλεξανδρούπολη, που θα δώσει τεράστια ώθηση στην ευρύτερη
περιοχή. Το μεγάλο εμπορικό λιμάνι σφύζει από έντονη κινητικότητα, ενώ ήδη έχουν αρχίσει τα έργα της
επέκτασής του για να μπορέσει να εξυπηρετήσει μεγαλύτερο όγκο εμπορευμάτων.
Επίσης παρουσιάζει και τουριστικό ενδιαφέρον λόγω της πληθώρας των αξιοθέατων της γύρω περιοχής τόσο
από οικολογικής όσο και από αρχαιολογικής πλευράς (Δέλτα του Έβρου, Δάσος της Δαδιάς, Αρχαιολογικός
χώρος Μάκρης - Μεσημβρίας, Δορίσκος, Κοσμοσώτηρα Φερών). Ας μην ξεχνάμε ότι αποτελεί ο τελευταίος
μεγάλος σταθμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης πριν την έξοδό της από αυτήν και την είσοδο στην Ανατολή και
συγκεκριμένα στην Τουρκία.
Το Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης αποτελεί πολύτιμος πολιτιστικός και εκπαιδευτικός αρωγός και τα
Τμήματα της Ιατρικής Σχολής και τα Παιδαγωγικά, Δημοτικής Εκπαίδευσης και Νηπιαγωγών. 

Συγκοινωνίες
Η Αλεξανδρούπολη συνδέεται καθημερινώς με Αθήνα αεροπορικώς, ενώ υπάρχουν συχνά δρομολόγια του Ο.Σ.Ε
(ακόμα και Intercity) για Θεσσαλονίκη, Αθήνα ακόμα και για Τουρκία. Συχνά δρομολόγια λεωφορείων του
Κ.Τ.Ε.Λ. Έβρου, συνήθως κάθε ώρα, συνδέουν την πόλη με την Θεσσαλονίκη και δυο φορές την ημέρα με την
Αθήνα. Επίσης τακτικά δρομολόγια των λεωφορείων συνδέουν την πρωτεύουσα του Νομού Έβρου με άλλες
σημαντικές πόλεις της περιοχής. Από το λιμάνι της Αλεξανδρούπολης υπάρχει καθημερινή ακτοπλοϊκή σύνδεση
με τη Σαμοθράκη και μια φορά την εβδομάδα με την Λήμνο. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού δρομολογούνται
και υδροπτέρυγα (Δελφίνια).

Διαμονή
Εκτός από το οργανωμένο Δημοτικό Camping μπορεί να μείνει κάποιος σε ένα από τα αδιάφορα ξενοδοχεία Α΄
έως Δ΄ κατηγορίας της πόλης, τα οποία μπορούν να φιλοξενήσουν πάνω από 1500 άτομα, υπάρχουν δύο Motels
στην παραλία και πολλά ενοικιαζόμενα δωμάτια δίπλα στη παραλία της Ν. Χιλής και της Μάκρης. Το
Δημοτικό Τουριστικό Γραφείο μπορεί να σας δώσει περισσότερες πληροφορίες τηλ. 0551- 28735 / 26055

Αξιοθέατα
   Ο Φάρος που χτίσθηκε το 1880, είναι ο δεύτερος σε ύψος στον κόσμο, μαζί με τον Καθεδρικό Ναό του Αγίου
Νικολάου πολιούχου της Αλεξανδρούπολης είναι τα πιο χαρακτηριστικά αξιοθέατα της πόλης.
   Η πολύ σημαντική αρχαιολογική συλλογή που βρίσκεται στο κτίριο του παλιού Δημαρχείο της πόλης.
   Το Εκκλησιαστικό Μουσείο στη Μητρόπολη.
   Το Δημοτικό Κέντρο Περιβάλλοντος , το οποίο είναι οικολογικά πολύ ενδιαφέρον γιατί μας δείχνει τη
μοναδική πανίδα και χλωρίδα του υγροβιότοπου του Δέλτα του ποταμού Έβρου.
   Η «Αρχαία σπηλιά του Κύκλωπα» στη Μάκρη (10 χλμ. δυτικά της Αλεξανδρούπολης)
   Τις Ιαματικέ Πηγές στα Λουτρά Τραϊανούπολης (11χλμ. ανατολικά) τα οποία προσφέρουν εντυπωσιακά
αποτελέσματα σε παθήσεις των νεφρών και άλλων οργάνων της κοιλιακής χώρας.

Διασκέδαση.
Την Αλεξανδρούπολη αξίζει πραγματικά να την επισκεφτεί κάποιος το καλοκαίρι γιατί προσφέρει μια πληθώρα
επιλογών διασκέδασης με τις χαρακτηριστικές παραλιακές ψαροταβέρνες με το φρέσκο ψάρι τους, τον
θαυμάσιο θερινό Δημοτικό κινηματογράφο, τα night clubs, το υπαίθριο Δημοτικό Θέατρο όπου κάθε Αύγουστο
διοργανώνεται από το Δήμο Αλεξανδρούπολης Πολιτιστικό Φεστιβάλ, επίσης προσφέρονται οι δυνατότητες για
ψάρεμα και για καταδύσεις αφού όπως είναι ευρέως γνωστό το Θρακικό Πέλαγος αποτελεί περίφημο
ψαρότοπο.
Για κάθε βοήθεια του επισκέπτη υπάρχουν αρκετά τουριστικά γραφεία που είναι πάντα πρόθημα να τον
εξυπηρετήσουν.
 

Χρήσιμα τηλέφωνα
Αλεξανδρούπολη 0551- (Διεθνή κλήση 0030551-)
   Νομαρχία τηλ. 36823
   Δημαρχία τηλ. 26410 / 38409
   Τελωνείο τηλ. 23268
   Τράπεζα της Ελλάδος τηλ. 26317
   Δημοτική Επιχείρηση Τουρισμού τηλ. 28735 / 26055
   Αστυνομία Τουρισμού τηλ.37411
   Νοσοκομείο τηλ. 25772
   Λιμεναρχείο τηλ. 26468
   Ολυμπιακή Αεροπορία τηλ. 26207 αερολιμένας τηλ. 45198
   Ο.Σ.Ε. τηλ. 26398
   Κ.Τ.Ε.Λ. τηλ. 26479
   Πρακτορεία πλοίων ΣΑΟΣ/ ΑΡΣΙΝΟΗ τηλ. 26721 /22215
   ΤΑΞΙ τηλ. 27700 / 27200 / 27770
   Μουσεία
α. Εκκλησιαστικό τηλ. 26359
β. Χλωρίδας / Πανίδας τηλ. 26200
γ. Ιστορικό Λαογραφικό Μουσείο τηλ. 28926
   Ενοικιάσεις Αυτοκινήτων τηλ. 29876 / 34122

Ξενοδοχεία
1. ΑΓΓΕΛΟΣ τηλ. 24366
2. ΑΘΗΝΑ τηλ. 34494
3. ΑΛΕΞ τηλ. 26302
4. ALEXANDER BEACH τηλ. 39070
5. ΑΛΚΥΩΝ τηλ. 23593
6. ΑΦΡΟΔΙΤΗ τηλ. 34823
7. ERRIKA τηλ. 34115
8. ΗΡΑ τηλ. 25995
9. ΛΙΝΤΟ τηλ. 28808
10. ΜΑΖΕΣΤΙΚ τηλ. 26444
11. ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ τηλ. 26443
12. MOTEL ASTIR τηλ. 26448
13. MOTEL EGNATIA τηλ. 37634
14. ΠΑΡΚ τηλ. 28607
15. ΠΛΑΖΑ τηλ. 29112
16. ΧΙΛΗ τηλ. 27636
17. ΩΚΕΑΝΙΣ τηλ. 28880 

---

Χτυπήστε με το ποντίκι
το χάρτη για να τον δείτε
σε μεγαλύτερες διαστάσεις (Α4)

---